
رنگ های پرچم فلسطین، از سمبل و نشانی که جنبش ناسیونالیستی عربی از اوایل قرن بیستم میلادی برای خود برگزیده بود، گرفته شده است. در ابتدا جمعیت عربهای جوان، تهیه سمبل و رمزی را در شکل علامتی با سه رنگ سبز، سفید و سیاه ،که بیانگر دوران درخشان استقلال عربهاست، برای جنبش ناسیونالیستی پیشنهاد کردند.
در بیانیه رسمی نشریه القبله(شماره 82، مورخ 7 شعبان 1335ه.ق.، ژوئن1917م.)که به مناسبت نخستین سالگرد انقلاب عربی منتشر شد، آمده است که پرچم دارای سه رنگ متوازی سیاه، سبز و سفید و شامل مثلث سرخ رنگی است که قاعده آن مساوی عرضهای سه رنگ از طرف چوب پرچم، و طول آن مساوی دو برابر عرض است.
در فلسطین با اینکه مردم در انقلاب شرکت کردند ولی انگلیس اجازه برافراشتن پرچم عربی را به آنان نداد. سیاستگران انگلیس با اتخاذ این خط مشی آتش جنبش ملی را شعله ور کردند. سازمانها و هیئتها و احزابی که جنبش ملی را در دوره قیمومیت انگلیس به دست گرفتند، نخستین پرچم انقلاب عربی به عنوان پرچم فلسطین انتخاب کردند.
ملت فلسطین همانند کیان دیگر مناطق عربی، نخستین پرچم عربی را بدون اعمال تغییراتی در آن حفظ کرد. تنها تغییر به عمل آمده، جابجایی ترتیب افقی رنگهای آن بود. به این صورت که سفید در وسط سیاه و سبز، و سیاه گاهی در بالا و سبز در زیر آن، و گاهی سبز در بالا و سیاه در زیر آن قرار داده می شد. در بسیاری از مواقع نیروهای امنیتی کسانی را که این پرچمها را به اهتزاز درمیآوردند در مضیغه میگذاشتند یا بازداشت میکردند و پرچمها را با زور پایین میکشیدند.
پس از سال 1948م. و بنیانگذاری رژیم صهیونیستی در سرزمینهای اشغالی فلسطین، بقیه سرزمین فلسطین به کشور اردن هاشمی ملحق شد تا پرچم این کشور در آن به اهتزاز درآید. پرچم فلسطین در نوار غزه و در فاصله بین عقبنشینی ارتش انگلیس(مارس 1948م.) و ورود ارتش مصر(اواسط می 1948 م.) به اهتزاز درآمد. در پاییز همان سال و در زمان تشکیل مجلس ملی فلسطین و اعلام حکومت آن در ماه اکتبر، مجلس تصمیمی مبنی بر نصب پرچم انقلاب عربی در قالب پرچمی برای فلسطین تا زمان تشکیل کمیته سیاسی اتخاذ کرد. ولی در این تصمیم رنگهای پرچم تعیین نشد. ترتیب رنگهای پرچمی که در سمینارهای مجلس ملی آن روز غزه به اهتزاز درآمد، عبارت بود از: سبز، سفید و سیاه. این ترتیب را هیئت عالی عربی پس از این تاریخ مراعات کرد.
پس از ضمیمه شدن نوار غزه به دولت مصر، پرچم فلسطین تا انقلاب 1952 م. در مناسبتهای غیر رسمی به اهتزاز درآمد تا اینکه در کنار پرچم مصر و در جشنها و داخل مدارس برافراشته شد.
از سال 1955 م. به تدریج نشان فلسطین یعنی پرچم سفیدی که بر روی آن کلمه فلسطین به رنگ سرخ به نشان وضع خونبار فلسطین نوشته شده بود، در مطبوعات جامعه عربی ظاهر شد. هنگامی که رهبران جنبش فلسطین با اعتراض به این مسأله به نشان خاص و تاریخی فلسطین اصرار ورزیدند، جامعه کشورهای عربی، پرچم عربی چهار رنگ(سبز، سفید، سیاه، قرمز) را برای فلسطین تخصیص داد. البته این امر تنها در محدوده مطبوعات اعمال شد، بیآنکه این پرچم به اهتزاز درآید.
به دنبال نخستین کنفرانس سران عرب پرچم عربی با چهار رنگ سبز، سفید، سیاه و مثلث سرخ رنگ در مقر نخستین مجلس ملی فلسطین در بیتالمقدس(28/5/1964م.) به اهتزاز درآمد. ماده 27 منشور ملی فلسطین تصریح کرده است که سازمان آزادی بخش باید پرچم، قسم و سرود داشته باشد. سرانجام کمیته اجرایی سازمان آزادی بخش فلسطین، در جلسه مورخ 1/12/1964م. نظام خاصی برای پرچم مشخص کرد و شکل و اندازه آن را تعیین کرد. این پرچم از نظر افقی به سه قطعه متساوی متوازی سیاه در بالا و سفید در وسط و سبز در پایین و مثلث قرمز رنگی از طرف قاعده آن و مساوی با عرض پرچم (که ارتفاع آن مساوی با نصف قاعده مثلث بود) مقرر داشت، تا این پرچم همه روزه در مقر سازمان، دفاتر آن، مراکز ارتش و همچنین در اعیاد و مراسم ملی و اماکن عمومی به اهتزاز در آید و اجازه افراشته شدن هیچ پرچمی فراتر از پرچم فلسطین داده نشود . (1)
به این ترتیب سازمان آزادی بخش فلسطین پرچم چهار رنگی به صورت نشانی برای خود برگزید. زیرا در ورای این نشان تاریخی طولانی از مبارزات ملت فلسطین نهفته است. انقلاب معاصر فلسطین چیزی جز ادامه مبارزه ملت فلسطین و تلاش این ملت برای آزادی کشورشان نبوده و نخواهد بود.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
(1) تلخیص و اقتباس از : قاسمیه ، خیریه ، العلم الفلسطینی ، بیروت ، 1970 م.
منبع : کتاب ماجرای فلسطین و اسرائیل . نوشته : مجید صفاتاج . دفتر نشر فرهنگ اسلامی .